← Wszystkie artykuły · Żywienie

Żywienie6 min czytania

CrossFit na niskich węglach? Badania: większość trenujących je ich za mało

Przegląd 49 badań pokazał, że osoby trenujące CrossFit jedzą średnio 3,6 g węglowodanów na kilogram masy ciała – poniżej zaleceń dla sportowców. Białka mają za to pod dostatkiem.

W skrócie

  • Naukowcy zebrali wyniki 49 badań o żywieniu w CrossFicie. Średnio uczestnicy jedli 3,6 g węglowodanów i 1,7 g białka na kg masy ciała dziennie.1
  • Wytyczne dla sportowców, na które powołują się autorzy, to 6–12 g węglowodanów/kg/dobę – przy dużych obciążeniach treningowych.2
  • Diety z większym udziałem węglowodanów poprawiały wyniki w CrossFicie w umiarkowanym stopniu (3 badania, łącznie 31 osób). Dieta ketogeniczna nie dała korzyści.1
  • Kofeina przed treningiem nie dała pewnego efektu: po uwzględnieniu możliwego „przechyłu” publikacji efekt był bliski zeru.1

Skąd w ogóle ten problem?

Jeśli chodzisz na CrossFit albo inne treningi interwałowe, pewnie znasz ten schemat: „jem czysto, dużo białka, węgle ograniczam”. W środowisku treningów funkcjonalnych taki sposób jedzenia jest bardzo popularny. Autorzy omawianego przeglądu zwracają uwagę, że część zaleceń krążących wśród osób trenujących CrossFit wprost promowała dużo białka i mało węglowodanów.1

Tymczasem typowy WOD (trening dnia) to mieszanka dźwigania ciężarów, ćwiczeń z masą ciała i intensywnych odcinków, przy których serce wali, a oddech się rwie. Przy takim wysiłku mięśnie w dużej mierze korzystają z glikogenu, czyli zapasu węglowodanów zgromadzonego w mięśniach i wątrobie. Kiedy tego zapasu brakuje, trudniej utrzymać wysokie tempo – szczególnie gdy trenujesz kilka razy w tygodniu.

Co sprawdzili naukowcy?

Zespół badaczy z kilku krajów (m.in. z Portugalii i z Polski – w składzie jest prof. Krzysztof Durkalec-Michalski z Poznania) przeprowadził tzw. przegląd zakresu. Opublikowano go w 2025 roku w „Journal of the International Society of Sports Nutrition”.1 Autorzy przejrzeli bazy naukowe i zebrali wszystko, co dotąd napisano o żywieniu w CrossFicie: co ludzie faktycznie jedzą, jakie suplementy biorą i jak zmiany w diecie wpływają na wyniki. Tam, gdzie się dało, połączyli wyniki kilku badań w jedną analizę (metaanalizę).

Słowniczek

g/kg/dobę – ile gramów danego składnika jesz na każdy kilogram masy ciała w ciągu dnia. Osoba ważąca 70 kg, która je 3,6 g/kg, zjada ok. 250 g węglowodanów dziennie.

Przegląd zakresu (scoping review) – rodzaj pracy, która mapuje cały dostępny materiał na dany temat, zamiast odpowiadać na jedno wąskie pytanie.

Metaanaliza – statystyczne połączenie wyników kilku podobnych badań, żeby uzyskać jeden, bardziej wiarygodny wynik.

Wielkość efektu (Hedges' g) – liczba mówiąca, jak duża jest różnica między grupami. W przybliżeniu: ok. 0,2 to efekt mały, ok. 0,5 – umiarkowany, ok. 0,8 – duży.

Korekta na błąd publikacji – poprawka statystyczna uwzględniająca to, że badania z „ładnymi” wynikami częściej trafiają do druku niż te bez efektu.

Co wyszło?

  • Węglowodany – za mało. Średnie spożycie wyniosło 3,6 g/kg/dobę. Autorzy porównali to z wytycznymi 6–12 g/kg/dobę, które pochodzą z pracy Burke i współpracowników z 2011 roku, i stwierdzili, że wynik jest poniżej dolnej granicy zaleceń.1,2
  • Białko – w porządku. Średnio 1,7 g/kg/dobę. Autorzy ocenili tę ilość jako wystarczającą.1
  • Energia – raczej za mało, zwłaszcza u kobiet. Średnie spożycie kalorii wyniosło 2247 ± 606 kcal dziennie: u kobiet ok. 1746 kcal, u mężczyzn ok. 2360 kcal. Ludzie zwykle zaniżają w dzienniczkach to, co jedzą (według cytowanej przez autorów analizy sportowcy zaniżali kalorie średnio o 19%). Mimo uwzględnienia tej poprawki u kobiet nadal wychodził deficyt rzędu ok. 520 kcal dziennie.1
  • Suplementy – bardzo popularne. Średnio 72% badanych używało jakichś suplementów, ale w poszczególnych badaniach odsetek wahał się od 25% do 98%. Kreatynę brało od 26% do 61% uczestników.1
  • Więcej węglowodanów = lepsze wyniki. Trzy badania (łącznie 31 osób) sprawdzały diety z większym udziałem węglowodanów niż zwykle: wysokowęglowodanową, wegańską i śródziemnomorską. Razem dały umiarkowaną poprawę wyników w CrossFicie (g = 0,487).1
  • Keto – bez korzyści. Dietę ketogeniczną badano tylko w dwóch pracach, więc nie dało się ich połączyć w metaanalizę. Żadna nie wykazała, że keto poprawia wyniki.1
  • Węglowodany tuż przed treningiem lub w trakcie – bez wyraźnej różnicy. W trzech badaniach (40 osób) nie było istotnego wpływu na wynik pojedynczego treningu.1
  • Kofeina – efekt niepewny. Cztery badania (73 osoby) dały na starcie mały, nieistotny statystycznie efekt (g = 0,371). Po korekcie na błąd publikacji spadł on do ok. 0,144, czyli praktycznie do zera.1

Co to oznacza dla Ciebie

Najważniejszy wniosek: przy regularnym, intensywnym treningu węglowodany pracują na Twoje wyniki. Nie trzeba ich bać się „z zasady”. Liczy się przede wszystkim to, ile ich jesz w ciągu całego dnia i tygodnia, a nie to, czy zjesz batonik pięć minut przed WOD-em.

Ważne zastrzeżenie: zakres 6–12 g/kg dotyczy sportowców z dużym obciążeniem treningowym. Według wytycznych, na których opierają się takie zalecenia, przy ok. godzinie treningu dziennie mówi się raczej o 5–7 g/kg. Wartości 6–10 i 8–12 g/kg dotyczą osób, które trenują odpowiednio 1–3 oraz 4–5 godzin dziennie.3 Jeśli chodzisz na zajęcia 3–4 razy w tygodniu po godzinie, nie musisz celować w 12 g/kg.

Przykład dla osoby ważącej 70 kg: przy średniej z badań (3,6 g/kg) to ok. 250 g węglowodanów dziennie. Przy 5–7 g/kg to ok. 350–490 g, czyli o 100–240 g więcej. Białko: 1,7 g/kg × 70 kg ≈ 120 g dziennie. Dla orientacji: porcja ugotowanego ryżu (ok. 200 g) to w przybliżeniu 55–60 g węglowodanów, a średni banan ok. 25 g.
Jeśli po kilku WOD-ach w tygodniu czujesz, że „nie masz paliwa”: zanim kupisz kolejny suplement, sprawdź przez kilka dni, ile węglowodanów naprawdę jesz. Darmowa aplikacja do liczenia makroskładników w zupełności wystarczy. Zwiększaj ilość stopniowo, np. o jedną porcję kaszy, ryżu, pieczywa albo owoców do posiłku przed i po treningu.
Jeśli jesteś na keto, bo „tak robią wszyscy na boxie”: badania nie potwierdzają, że ta dieta poprawia wyniki w CrossFicie. Jeśli zależy Ci na wynikach, ten wybór warto przemyśleć.
Jeśli trenujesz jako kobieta: w badaniach to kobiety miały największy niedobór kalorii. Przewlekłe niedojadanie przy intensywnym treningu może odbić się na regeneracji i samopoczuciu. Zwracaj uwagę na to, czy jesz wystarczająco dużo, a nie tylko na to, czy jesz „zdrowo”.
Jeśli liczysz na kawę przed treningiem: możesz ją pić, jeśli dobrze ją znosisz, ale nie oczekuj cudów. W CrossFicie dowody na efekt kofeiny okazały się słabe.

Ważne: ten tekst ma charakter edukacyjny i nie jest zaleceniem medycznym ani indywidualnym planem żywieniowym. Jeśli chorujesz na cukrzycę, insulinooporność, choroby nerek, serca lub przewodu pokarmowego, jesteś w ciąży albo masz za sobą zaburzenia odżywiania, nie zwiększaj ilości węglowodanów ani kalorii na własną rękę. Najpierw porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem klinicznym. To samo dotyczy kofeiny przy problemach z sercem, ciśnieniem lub snem.

O czym warto pamiętać

  • Dzienniczki żywieniowe są niedokładne. Prawie wszystkie dane o jedzeniu pochodzą z samoopisu, a ludzie zwykle zapisują mniej, niż faktycznie jedzą. Prawdziwe spożycie mogło więc być nieco wyższe.1
  • Małe próby w analizach wpływu diety. Wniosek o korzyściach z większej ilości węglowodanów opiera się na zaledwie 3 badaniach i 31 osobach, w dodatku z trzema różnymi dietami. To sygnał, a nie ostateczny dowód.1
  • Mało badań na kobietach. Tylko dwa badania obejmowały wyłącznie kobiety, więc dane dla nich są najmniej pewne.1
  • Różne grupy. Wśród badanych byli zarówno amatorzy, jak i zawodnicy na wysokim poziomie, a duża część badań pochodziła z Brazylii. Wyniki nie muszą idealnie pasować do Twojej sytuacji.1
  • Wytyczne nie powstały specjalnie dla CrossFitu. Zakres 6–12 g/kg pochodzi z ogólnych zaleceń dla sportowców, w dużej mierze opartych na badaniach dyscyplin wytrzymałościowych.2

Przypisy

  1. Martinho D.V., Rebelo A., Clemente F.M., Costa R., Gouveia É.R., Field A., Casonatto J., van den Hoek D., Durkalec-Michalski K., Ormsbee M.J., Sarmento H. (2025). Nutrition in CrossFit® – scientific evidence and practical perspectives: a systematic scoping review. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 22(1):2509674. doi:10.1080/15502783.2025.2509674
  2. Burke L.M., Hawley J.A., Wong S.H.S., Jeukendrup A.E. (2011). Carbohydrates for training and competition. Journal of Sports Sciences, 29(sup1):S17–S27. (cyt. za [1] jako źródło wytycznych 6–12 g/kg/dobę). doi:10.1080/02640414.2011.585473
  3. Thomas D.T., Erdman K.A., Burke L.M. (2016). Nutrition and Athletic Performance (wspólne stanowisko American College of Sports Medicine, Academy of Nutrition and Dietetics i Dietitians of Canada). Medicine & Science in Sports & Exercise, 48(3):543–568. (cyt. w [1]; podział zaleceń wg obciążenia treningowego). doi:10.1249/MSS.0000000000000852

Chcesz, żeby wiedza z badań przełożyła się na Twój trening? Wypełnij ankietę — na jej podstawie przygotuję plan dopasowany do Ciebie.

Wypełnij ankietę i zamów plan
Rozpocznij ankietę→