← Wszystkie artykuły · Trening
Trening7 min czytania
Farmers carry czy Zercher carry? Gdzie trzymasz ciężar, tak pracuje Twoje ciało
Opracował: Kuba, KonoPerformance · 11 października 2026
Ten sam ciężar i ten sam dystans, ale inne ułożenie rąk. Badanie z 2026 roku pokazało, że przy ciężarze niesionym z przodu mięśnie wzdłuż kręgosłupa pracują wyraźnie mocniej, a krok jest krótszy niż przy ciężarze niesionym po bokach.
W skrócie
- 19 zdrowych studentów (12 kobiet, 7 mężczyzn) przeszło 5 metrów z ciężarem równym 100% beztłuszczowej masy ciała – raz trzymając go po bokach (farmers carry), raz w zgięciu łokci przed sobą (Zercher carry).1
- Przy Zercher carry mięsień wielodzielny pracował średnio na poziomie 25,4% maksymalnego napięcia, a przy farmers carry – 12,0%. Mięsień najdłuższy: 20,6% wobec 6,5%.1
- Przy Zercher carry krok był krótszy: 101,4 cm wobec 108,1 cm, a ruch lędźwi był przesunięty bardziej w stronę wyprostu.1
- To pomiar jednego krótkiego przejścia, a nie trening trwający tygodnie. Badanie pokazuje, jak ciało się ustawia w obu wersjach, ale nie mówi, która jest „lepsza” ani „bezpieczniejsza”.
Dlaczego warto się temu przyjrzeć
Marsze z obciążeniem, po angielsku loaded carries, to proste ćwiczenia: bierzesz coś ciężkiego i idziesz. Są popularne na siłowniach, w treningu funkcjonalnym i w zawodach strongman. Naukowcy już wcześniej badali je w tym kontekście, m.in. porównując aktywność mięśni tułowia w różnych konkurencjach strongman.2
Na siłowni najczęściej spotkasz dwie wersje:
- Farmers carry („spacer farmera”) – trzymasz ciężar w dłoniach, ręce wyprostowane wzdłuż boków, jak dwie ciężkie torby z zakupami. Najczęściej używa się hantli, kettli albo specjalnych uchwytów.
- Zercher carry – trzymasz ciężar przed sobą, oparty w zgięciu łokci, ręce zgięte, przedramiona skierowane do góry. Zwykle używa się sztangi, worka z piaskiem albo innego przedmiotu, który da się „objąć” rękami.
Na pierwszy rzut oka to ta sama czynność z innym chwytem. Zespół z Slippery Rock University w USA sprawdził, czy sama zmiana miejsca, w którym niesiesz ciężar, zmienia pracę mięśni, ułożenie kręgosłupa i sposób chodzenia.1
Co sprawdzili naukowcy?
Do badania zgłosiło się 25 osób, ale z powodu problemów ze sprzętem pełne dane udało się zebrać od 19 z nich: 12 kobiet i 7 mężczyzn, średnio 19 lat. Wszyscy byli zdrowi, bez aktualnych urazów.1
Każdy uczestnik wykonał oba warianty w losowej kolejności, z 5 minutami odpoczynku pomiędzy nimi. Obciążenie było dobrane indywidualnie: 100% beztłuszczowej masy ciała, czyli masy ciała po odjęciu tkanki tłuszczowej. W obu wersjach niesiono ten sam sprzęt (sztangę Eleiko „Öppen”), a uczestnicy mieli paski do podnoszenia ciężarów, żeby słabszy chwyt nie ograniczał wyniku. Dystans wynosił 5 metrów, a do analizy wzięto trzy kroki ze środka przejścia.1
Mierzono trzy rzeczy:
- pracę sześciu mięśni: prostego brzucha, skośnego zewnętrznego brzucha, wielodzielnego, najdłuższego, górnej części czworobocznego i środkowej części mięśnia naramiennego,
- ruchy kręgosłupa lędźwiowego, bioder, kolan i kostek (czujnikami ruchu przyczepionymi do ciała),
- siły, z jakimi stopa naciska na podłoże (płytą pomiarową w podłodze).
Słowniczek
Beztłuszczowa masa ciała – wszystko, co ważysz poza tkanką tłuszczową: mięśnie, kości, woda, narządy. U osoby ważącej 72 kg może to być np. ok. 55 kg, zależnie od składu ciała.
Mięsień wielodzielny – drobne, głęboko położone mięśnie biegnące wzdłuż kręgosłupa, między kolejnymi kręgami. Usztywniają kręgosłup i pomagają go prostować.
Mięsień najdłuższy – część prostowników grzbietu, czyli długich mięśni po obu stronach kręgosłupa, które utrzymują wyprostowaną postawę.
% maksymalnego napięcia (%MVIC) – o ile mocno pracował mięsień w porównaniu z jego najmocniejszym napięciem w teście siłowym. 25% oznacza, że mięsień pracował na mniej więcej jedną czwartą swoich możliwości.
Siła reakcji podłoża – siła, z jaką podłoże „oddaje” nacisk Twojej stopy. Składowa przednia i tylna mówi o hamowaniu i odpychaniu się w kierunku marszu.
Co wyszło?
- Mięśnie wzdłuż kręgosłupa pracowały mocniej przy Zercher carry. Mięsień wielodzielny: 25,4% przy Zercher carry i 12,0% przy farmers carry. Mięsień najdłuższy: 20,6% wobec 6,5%. To odpowiednio ok. 2 i ok. 3 razy więcej.1
- Mięśnie brzucha, barków i górnej części pleców – bez istotnej różnicy. Mięsień prosty brzucha, skośny zewnętrzny, czworoboczny i naramienny pracowały podobnie w obu wariantach. Czworoboczny był w obu wersjach mocno zaangażowany (ok. 31–32%).1
- Inne ułożenie odcinka lędźwiowego. Przy Zercher carry lędźwie szły bardziej w stronę wyprostu – według autorów o ok. 6,4 stopnia więcej niż przy farmers carry (w tabeli: 2,0° wobec −4,4°). Przy farmers carry było więcej zgięcia w lędźwiach (8,3° wobec 1,7°) i więcej zgięcia w biodrach podczas kroku (ok. 26–27° wobec ok. 22–23°).1
- Krótszy krok przy Zercher carry. Długość kroku wyniosła 101,4 cm przy Zercher carry i 108,1 cm przy farmers carry. Tempo marszu też było niższe (3,0 wobec 3,4 km/h), ale ta różnica nie była istotna statystycznie.1
- Słabsze hamowanie i odpychanie przy Zercher carry. Przednia siła reakcji podłoża wyniosła 17,5% masy ciała przy Zercher carry i 22,3% przy farmers carry, tylna – 25,4% wobec 29,6%. Pionowy nacisk na podłoże był podobny w obu wersjach.1
Autorzy tłumaczą to tak: ciężar trzymany z przodu przesuwa środek ciężkości do przodu i w górę. Ciało musi się „odchylić” i mocniej pracować prostownikami grzbietu, żeby nie dać się pociągnąć do przodu, a krok staje się krótszy i ostrożniejszy. Uważają też, że Zercher carry jest prawdopodobnie mniej stabilnym wariantem, ale sami zaznaczają, że stabilności bezpośrednio nie mierzyli.1
Co to oznacza dla Ciebie
Badanie nie wskazuje „zwycięzcy”. Pokazuje, że to dwa różne ćwiczenia, a nie jedno z innym chwytem. Poniższe wskazówki łączą wyniki badania z ogólną praktyką treningową – przy każdej zaznaczam, co jest czym.
Jeśli chcesz mocniej zaangażować mięśnie wzdłuż kręgosłupa: Zercher carry. Z badania: mięsień wielodzielny pracował w tej wersji ok. 2 razy, a najdłuższy ok. 3 razy mocniej. Ogólna praktyka: zacznij od wyraźnie lżejszego ciężaru niż w farmers carry. Trzymanie ciężaru w zgięciu łokci bywa na początku niewygodne, więc przyda się podkładka lub ręcznik na przedramiona.
Jeśli chcesz chodzić dłuższym, swobodniejszym krokiem i nieść więcej: farmers carry. Z badania: krok był dłuższy, a odpychanie od podłoża silniejsze. Ogólna praktyka: to zwykle łatwiejszy wariant na start i dobre ćwiczenie chwytu. W badaniu chwyt był jednak „wyłączony” paskami, więc ten efekt nie był mierzony.
Jeśli dopiero zaczynasz: Ogólna praktyka: zacznij od farmers carry z umiarkowanym ciężarem, na dystansie kilkunastu–kilkudziesięciu metrów. Idź wyprostowany, łopatki ściągnięte, wzrok przed siebie, krótkie, kontrolowane kroki. Zercher carry dodaj, gdy czujesz się pewnie. Ciężar z badania (100% beztłuszczowej masy ciała) to sporo – nie musisz od niego zaczynać.
Jeśli masz bóle pleców lub uraz: to badanie nic o tym nie mówi – brały w nim udział wyłącznie zdrowe osoby, a autorzy nie oceniali bezpieczeństwa ani ryzyka urazu. Jeśli boli Cię kręgosłup albo wracasz po kontuzji, zanim zaczniesz nosić duże ciężary, skonsultuj dobór ćwiczeń z fizjoterapeutą. Przerwij ćwiczenie, gdy pojawi się ostry ból, drętwienie lub promieniowanie do nogi.
Najprostszy wniosek: jeśli masz w planie marsze z obciążeniem, możesz świadomie wybierać lub zmieniać wersję, zamiast traktować je jako to samo ćwiczenie.
O czym warto pamiętać
- Mała i jednorodna grupa. 19 zdrowych osób około 19. roku życia. Wyniki nie muszą dotyczyć starszych osób, osób z bólami pleców czy zawodowych siłaczy. Autorzy nie uwzględnili też w analizie doświadczenia treningowego uczestników.1
- Bardzo krótki pomiar. Jedno 5-metrowe przejście w każdej wersji. Nie wiadomo, jak to wygląda na dłuższym dystansie, przy zmęczeniu ani po tygodniach treningu.
- Wynik ogólny nie był istotny. Główny test statystyczny (MANOVA) nie wykazał ogólnej różnicy między wariantami (p = 0,572). Istotne różnice pojawiły się dopiero w analizie poszczególnych pomiarów, więc warto traktować je jako wskazówkę, a nie ostateczny dowód.1
- Niejasne znaki przy kątach lędźwi. W pracy nie opisano jasno, jak liczono kierunek ruchu (plus/minus) w odcinku lędźwiowym. Dlatego podaję głównie różnicę między wariantami, a nie same wartości.
- Mierzono tylko mięśnie tułowia i barków, i to po jednej stronie ciała. O pracy nóg czy pośladków badanie nie mówi.1
- Wyższa aktywność mięśnia to nie to samo co „lepsze ćwiczenie”. Badanie nie sprawdzało, czy któryś wariant daje większą siłę, mniej bólu pleców czy mniejsze ryzyko urazu.
- Badanie sfinansowała uczelnia (grant wydziałowo-studencki). Autorzy nie zgłosili konfliktu interesów.1