← Wszystkie artykuły · Trening
Trening6 min czytania
Szybkie „kopnięcie piętą w pośladek” a sprint – co mówi nowe badanie
Opracował: Kuba, KonoPerformance · 11 października 2026
U 16 lekkoatletek to, jak gwałtownie potrafiły zgiąć kolano leżąc na brzuchu, wyraźnie wiązało się z liczbą kroków na sekundę w sprincie, a w mniejszym stopniu – z samą prędkością.
W skrócie
- Badano 16 młodych zawodniczek sprinterskich (średnio ok. 19 lat), które wykonały prosty test szybkiego zgięcia kolana w leżeniu na brzuchu i sprint na 60 m.
- Test okazał się bardzo powtarzalny: zmienność między próbami wyniosła 1,8%, a wskaźnik zgodności ICC – 0,97.
- Wynik testu wyraźnie wiązał się z częstotliwością kroku (r = 0,72 na pierwszych 30 m i 0,74 na kolejnych 30 m).
- Związek z prędkością był słabszy: r = 0,49 na 0–30 m (nieistotny statystycznie) i 0,57 na 30–60 m. To korelacja – badanie nie sprawdzało, czy trening tego ruchu przyspiesza.
Dlaczego to w ogóle ciekawe?
Twoja prędkość w biegu to po prostu iloczyn dwóch rzeczy: jak długi jest Twój krok i ile takich kroków robisz w ciągu sekundy. Biegacze różnią się tym, na którym z tych elementów bardziej „jadą” – jedni mają długi krok, inni wyjątkowo szybki rytm.2
Żeby zrobić kolejny krok, noga, która właśnie odepchnęła się od ziemi, musi błyskawicznie wrócić do przodu. Pierwszy etap tego powrotu to zgięcie kolana – pięta wędruje w stronę pośladka, noga się „składa” i może szybciej przejść pod tułowiem. Pracują przy tym głównie mięśnie tylnej strony uda (tzw. dwugłowe, czyli hamstringi) i łydki.
Holenderski zespół badaczy postawił proste pytanie: czy to, jak szybko ktoś potrafi zgiąć kolano bez żadnego obciążenia, mówi coś o jego sprincie?1 Gdyby tak było, mielibyśmy tani, szybki i bezpieczny test, który da się zrobić nawet na podłodze w szatni.
Co sprawdzili naukowcy?
W badaniu wzięło udział 16 zawodniczek lekkoatletycznych – w większości nastolatek i młodych kobiet (średnio 18,9 roku), startujących w biegach od 60 do 400 m i trenujących przeciętnie niecałe 7 godzin tygodniowo. Wszystkie były zdrowe i nie miały urazu tylnej strony uda w ostatnich sześciu miesiącach.1
Każda zawodniczka najpierw wykonała test kolana, a mniej więcej dwie minuty później – jeden maksymalny sprint na 60 m z niskiego startu (jedna ręka na ziemi). Czas mierzono bramkami na 30 i 60 m, a czujniki na obu stopach rejestrowały każdy kontakt z podłożem, co pozwoliło policzyć częstotliwość i długość kroku osobno dla pierwszych i drugich 30 m.1
Sam test wyglądał tak:
- zawodniczka leżała na brzuchu na podłodze, rozluźniona, bez żadnego mocowania nóg;
- na goleni nogi dominującej (tej, która w bloku startowym jest z tyłu) przyklejono mały czujnik ruchu ważący 9 g, mniej więcej w jednej trzeciej odległości od kolana do kostki;
- zadanie: sześć razy „kopnąć się piętą w pośladek” tak szybko, jak się da, i pozwolić pięcie odbić się z powrotem; między próbami 5 sekund przerwy;
- do analizy brano średnią z trzech najlepszych prób.1
Czujnik nie mierzył siły ani zakresu ruchu, tylko to, jak gwałtownie goleń nabiera prędkości obrotowej na samym początku zgięcia.
Słowniczek
Częstotliwość kroku — ile kroków robisz w ciągu sekundy. W tym badaniu było to nieco ponad 4 kroki na sekundę.
PAA (szczytowe przyspieszenie kątowe) — miara tego, jak „wybuchowo” rusza goleń przy zginaniu kolana. Im wyższa, tym szybszy start ruchu.
Czujnik IMU — mała elektroniczna „kostka” z akcelerometrem i żyroskopem (podobnymi jak w smartfonie), która rejestruje ruch części ciała.
CV (współczynnik zmienności) — o ile procent średnio różnią się od siebie kolejne próby tej samej osoby. Im mniej, tym test pewniejszy.
ICC — wskaźnik powtarzalności od 0 do 1. Wartości powyżej 0,9 uznaje się za bardzo dobre.
Korelacja (r) — liczba od −1 do 1 mówiąca, jak mocno dwie rzeczy „idą w parze”. Nie mówi, że jedna powoduje drugą.
Co wyszło?
- Test jest powtarzalny. Kolejne próby tej samej zawodniczki różniły się średnio o 1,8%, a ICC wyniósł 0,97. Czyli wynik nie jest dziełem przypadku – w ramach jednego dnia daje stabilny odczyt.1
- Silny związek z rytmem kroku. Zawodniczki z szybszym zgięciem kolana miały wyższą częstotliwość kroku: r = 0,72 na odcinku 0–30 m i r = 0,74 na odcinku 30–60 m.1
- Słabszy związek z prędkością. Na pierwszych 30 m (rozpędzanie) korelacja z prędkością wyniosła 0,49 i nie była istotna statystycznie. Na drugich 30 m (bieg blisko maksymalnej prędkości) – 0,57, już istotna. Gdy prędkość przeliczono z uwzględnieniem długości nóg (żeby wysokie zawodniczki nie miały „fory”), związki wzrosły do 0,62 i 0,65.1
- Odwrotnie z długością kroku. Szybsze zgięcie kolana szło raczej w parze z nieco krótszym krokiem – na pierwszych 30 m umiarkowanie (r = −0,49), na drugich słabo i bez istotności (r = −0,22).1
- Wniosek autorów. Związek testu z prędkością wynika najpewniej z tego, że wiąże się on z częstotliwością kroku, a nie z jego długością.1
Dla porównania: na drugim odcinku zawodniczki biegły średnio 8,0 m/s, a na pierwszym 6,35 m/s; rytm wynosił ok. 4,1–4,2 kroku na sekundę.1
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli biegasz rekreacyjnie albo grasz w piłkę i chcesz być szybszy, z tego badania wynika jedna rozsądna myśl: szybkość „składania” nogi to cecha, która łączy się z tym, jak szybko przebierasz nogami w sprincie. To jednak badanie obserwacyjne na lekkoatletkach, a nie eksperyment treningowy – nikt tu nie sprawdzał, czy ćwiczenie tego ruchu sprawi, że pobiegniesz szybciej.
Jeśli chcesz wypróbować ruch z badania: połóż się na brzuchu na macie, czoło oprzyj na dłoniach, nogi wyprostowane i rozluźnione. Jedną nogą „kopnij się” piętą w pośladek tak szybko, jak potrafisz – liczy się szybkość startu ruchu, nie siła – i pozwól pięcie swobodnie odbić się z powrotem. Badane wykonywały 6 takich prób z 5-sekundową przerwą między nimi. Biodra zostają na podłodze.
Jeśli chcesz to śledzić w czasie: w badaniu potrzebny był czujnik ruchu, więc na oko nie zmierzysz tego tak precyzyjnie. Możesz najwyżej nagrać kilka prób telefonem w zwolnionym tempie i porównywać nagrania co kilka tygodni – ale traktuj to jako ciekawostkę, nie jako test naukowy.
Jeśli zależy Ci przede wszystkim na prędkości: nie zastępuj tym ćwiczeniem samego biegania. Najlepszym treningiem sprintu nadal są krótkie, maksymalne sprinty na dobrym wypoczynku. Ruch z badania możesz potraktować jako krótki dodatek do rozgrzewki – pamiętając, że to Twoja decyzja, a nie zalecenie autorów.
Autorzy widzą zastosowanie testu głównie w monitorowaniu zmęczenia mięśni tylnej strony uda, śledzeniu postępów w treningu i rehabilitacji (bo ruch jest bez obciążenia) oraz ewentualnie w wyszukiwaniu talentów.1
Jeśli masz lub miałeś uraz tylnej strony uda: nie wykonuj gwałtownych, maksymalnie szybkich ruchów na własną rękę. Ostry ból z tyłu uda w czasie sprintu, siniak czy ból przy chodzeniu to sygnał, żeby skonsultować się z fizjoterapeutą lub lekarzem – to on zdecyduje, kiedy i w jakiej formie wracać do szybkich ruchów.
O czym warto pamiętać
- Mała grupa. Tylko 16 osób – sami autorzy przyznają, że badanie mogło mieć za małą „moc”, żeby wykryć słabsze zależności.1
- Tylko młode lekkoatletki. Nie wiemy, czy to samo wyjdzie u mężczyzn, u piłkarzy, u osób starszych czy u amatorów bez treningu biegowego.
- Korelacja to nie przyczyna. To, że dwie cechy idą w parze, nie znaczy, że poprawa jednej poprawi drugą.
- Brak korekty na wiele porównań. Autorzy liczyli sporo korelacji i ich nie korygowali; opierają wnioski na powtarzającym się wzorze, a nie na pojedynczych liczbach.1
- Mechanizm niepewny. Nie mierzono aktywności mięśni, więc wyjaśnienie „dlaczego” to na razie hipoteza. Nie wiadomo też, czy test mówi więcej niż zwykły pomiar skoku w górę.1
- Jeden sprint. Każda zawodniczka biegła raz, a powtarzalność testu sprawdzono tylko w ramach jednej sesji.
Autorzy nie zgłosili konfliktu interesów ani finansowania badania.1 Podsumowując: to obiecujący, prosty test, ale na razie ciekawostka naukowa, a nie gotowy przepis na szybsze nogi.